Warning
  • Error loading component: com_tags, Component not found.

Ćwiczenia podniebienia miękkiego

Nosowanie, inaczej zwane rynolalią, to jedna z wad wymowy wyodrębnianych w logopedii. Polega na artykułowaniu głosek ustnych w ten sposób, że powietrze wydobywa się nie tylko ustami, ale i nosem.

Ponieważ głoski ustne stanowią większość w systemie fonetycznym języka polskiego, podam tu dla odróżnienia tylko głoski nosowe, których jest w polszczyźnie znacznie mniej. Są to: [ą, ę, m, m', n, n']. Pozostałe głoski polskie nazywamy ustnymi.

U zdrowych dzieci nosowanie często wynika z niedostatecznej sprawności podniebienia miękkiego, oto więc kilka ćwiczeń, które pomogą poprawić ruchomość tego narządu i wpłyną na jakość wymowy.

 

1) oddychać swobodnie z otwartą buzią i patrzeć na podniebienie miękkie w lusterku - powiedzieć "a" i zobaczyć, jak się unosi (ćwiczenie ma uświadomić dziecku, nad czym pracuje),

2) oddychać głęboko tylko nosem przy zamkniętej buzi,

3) oddychać głęboko z otwartą buzią przy zaciśniętych skrzydełkach nosa,

4) oddychać przy szeroko otwartej buzi tak, żeby powietrze wchodziło TYLKO przez nos, a wychodziło TYLKO przez usta - ruchy podniebienia miękkiego obserwujemy w lusterku,

5) ziewanie przy nisko opuszczonej szczęce, język leży swobodnie na dnie jamy ustnej,

6) kaszlanie przy wysuniętym na zewnątrz języku,

7) chrapanie na wdechu i na wydechu,

8) nabieranie w policzki powietrza połączone z wysunięciem języka na zewnątrz,

9) picie napojów przez słomkę (próbujemy wciągać tak dużo płynu, jak się da, żeby się nie zachłysnąć),

10) zasysanie słomką przedmiotów (skrawków papieru, kulek styropianu itp.) i przenoszenie ich na inne (najlepiej dość odległe) miejsce, np. z jednego końca stołu na drugi,

11) naśladowanie różnych rodzajów śmiechu (ho ho ho - jak grubas albo św. Mikołaj; ha ha ha - jak wesoły chłopiec; he he he - jak staruszka; hi hi hi - jak mała dziewczynka itp.),

12) wąchanie (wciągamy powietrze jak najdłużej 1 raz albo wciągamy kilka razy krótko raz za razem - np. jak pies, który węszy),

13) powtarzanie: uku, oko, aka, eke, iki, yki,

                         aga, ogo, ege, igi, ugu, ygi

                         ak-ka, ok-ko, uk-ku, ek-ke, ik-ki, yk-ki

                         ag-ga, og-go, ug-gu, eg-ge, ig-gi, yg-gi

lekki, miękki

Kanapa jest miękka.

Piórko jest lekkie.

(Można samemu budować podobne zdania zawierające słowa z głoskami [k] i [g]).

14) buzia szeroko otwarta i energicznie unosić język i szczękę dolną do góry, naciskać na podniebienie miękkie tyłem języka (na początku wykonywać ćwiczenie wolno i dokładnie, a gdy się dziecko nauczy, można to robić szybciej).

Additional information